Stół laboratoryjny wyspowy czy przyścienny: jak wybrać
Stół laboratoryjny wyspowy służy pracy zespołowej, przyścienny korzysta z mediów w ścianie. Jak wybrać, ile miejsca zostawić i co przygotować?
Zespół RenggliRedakcjaOpublikowano: Czas czytania: 7 min czytania
Spis treści
Stół laboratoryjny wyspowy stoi na środku sali, więc przy jednym stole pracuje kilka osób z dwóch stron albo dookoła. Stół przyścienny stoi wzdłuż ściany i zostawia wolny środek pomieszczenia. Wybór zależy od metrażu, przejść i doprowadzenia mediów, a oba rodzaje stołów obejmuje kategoria meble laboratoryjne.
Czym różni się stół wyspowy od przyściennego?#
Stół wyspowy stoi wolno w sali i ma dostęp z dwóch stron albo dookoła, a przyścienny obsługuje się z jednej strony. Z tego wynikają różnice w mediach, przejściach i organizacji pracy. Media do obu rodzajów stołów często prowadzi nadstawka (zabudowa na stole z panelami mediów i półkami).
| Co porównać | Stół wyspowy | Stół przyścienny |
|---|---|---|
| Dostęp do stołu | z dwóch stron albo dookoła | z jednej strony |
| Media | nadstawka na środku stołu, przyłącza na blacie albo instalacja podsufitowa | instalacje w ścianie za stołem albo nadstawka przy ścianie |
| Miejsce w sali | przejście z każdej strony, z której się pracuje | pas wzdłuż ściany, wolny środek sali |
| Organizacja pracy | zespół, zajęcia z grupą, stanowiska naprzeciw siebie | stanowiska jednoosobowe, aparatura przy ścianie, ciąg pod oknem |
| Osłona stanowiska | osłona przed rozpryskami między stanowiskami naprzeciw siebie, wymagana przez „TRGS 526 Laboratorien” | ściana zamyka stół od tyłu |
Wiele pracowni łączy oba układy. Aparatura i stanowiska jednoosobowe stoją w ciągach przy ścianach, a wyspa na środku służy pracy zespołowej.
Kiedy sprawdza się stół laboratoryjny wyspowy?#
Stół laboratoryjny wyspowy sprawdza się tam, gdzie przy jednym stole pracuje kilka osób naraz albo prowadzący zajęcia chce widzieć wszystkie stanowiska. Wyspa dwustronna mieści stanowiska po obu stronach, więc jeden ciąg mediów obsługuje dwa rzędy miejsc pracy.
Wyspa potrzebuje mediów doprowadzonych na środek sali i wolnego przejścia z każdej strony, z której się pracuje. Dlatego pasuje do sali, której szerokość mieści stół i przejścia po obu jego stronach.
Przy stanowiskach naprzeciw siebie (po dwóch stronach wyspy albo przy dwóch stołach) niemiecka reguła techniczna „TRGS 526 Laboratorien” (otwiera się w nowej karcie) wymaga osłony przed rozpryskami między stanowiskami. Przy wyspie dwustronnej warto ją uwzględnić w projekcie od początku, razem z nadstawką.
Kiedy sprawdza się stół przyścienny?#
Stół przyścienny sprawdza się w sali małej albo wąskiej i tam, gdzie woda, kanalizacja i gaz wychodzą ze ściany. Stanowiska stoją w jednym ciągu, a środek pomieszczenia zostaje na przejście, wózki i aparaturę wolnostojącą.
Ciąg przy ścianie pasuje też do stanowisk jednoosobowych i urządzeń, które potrzebują stałego miejsca i przyłączy. Dwa ciągi przyścienne naprzeciw siebie to też stanowiska naprzeciw siebie, więc potrzebują tej samej osłony przed rozpryskami i tego samego odstępu co wyspa dwustronna.
Ile miejsca potrzeba wokół stołu wyspowego?#
Wokół wyspy planuje się przejście z każdej strony, z której ktoś pracuje albo przechodzi. Przy stanowiskach to przejście jest szersze niż sama droga komunikacyjna bez stanowisk, bo między blatami ludzie pracują, a nie tylko przechodzą. Niemiecka „DGUV Information 213-850 Sicheres Arbeiten in Laboratorien” (otwiera się w nowej karcie) podaje minimalny odstęp między blatami dla dwóch do czterech osób pracujących między nimi.
Według „DGUV Information 213-850” (otwiera się w nowej karcie) odstęp zwiększa się, gdy przejście służy też innym osobom jako droga albo pracuje przy blatach więcej niż cztery osoby. Większy odstęp zaleca też przy długim ciągu blatów, przy dwóch dygestoriach naprzeciw siebie i gdy stale zawężają go stołki, wózki z aparaturą lub szafki.
Metraż sali liczy się od liczby osób pracujących jednocześnie, a zalecenia w tej sprawie wydaje polski Centralny Instytut Ochrony Pracy (CIOP-PIB). CIOP-PIB w zaleceniach o powierzchni i kubaturze pomieszczeń (otwiera się w nowej karcie) zaleca, by na każdego pracownika w pomieszczeniu stałej pracy przypadało co najmniej 13 m³ wolnej objętości i 2 m² wolnej podłogi. Wolna podłoga to powierzchnia niezajęta przez urządzenia i sprzęt.
Unijna dyrektywa o bezpieczeństwie w miejscu pracy (otwiera się w nowej karcie) (wersja skonsolidowana z 26 lipca 2019) wymaga, by wolna powierzchnia stanowiska zapewniała swobodę ruchu potrzebną do pracy. Według dyrektywy drogi i wyjścia ewakuacyjne dobiera się do rozmiarów miejsca pracy i największej liczby osób w pomieszczeniu.
Niemiecka „DGUV Information 213-850” (otwiera się w nowej karcie) zaleca też drugą drogę ucieczki z każdego pomieszczenia laboratoryjnego i takie drzwi, które po otwarciu nie zawężają przejść.
Jak doprowadzić media do stołu wyspowego?#
Wyspa nie ma ściany za plecami, więc media dochodzą do niej przez nadstawkę instalacyjną, przyłącza na blacie albo instalację podsufitową. Wybór zależy od tego, skąd w budynku wychodzą instalacje i jak często zmienia się układ stanowisk.
Panele instalacyjne w nadstawce przyjmują różne media, a punkty poboru i punkty zlewne stoją tam, gdzie przewiduje je specyfikacja laboratorium. System RL7 prowadzi media z instalacji podsufitowej mobilnymi kanałami, które personel może przestawiać razem z meblami.
Przy mediach z sufitu nad stanowiskiem zostawia się wolną przestrzeń. CIOP-PIB w zaleceniach o wysokości stanowiska pracy (otwiera się w nowej karcie) podaje dla stanowiska co najmniej 2 m wolnej wysokości nad podłogą, na całej jego długości.
Niemiecka reguła „TRGS 526 Laboratorien” (otwiera się w nowej karcie) wymaga do stołów stałych przewodów cieczy i gazów, sprawdzonych pod kątem szczelności. Wodę, gaz i kanalizację przy stołach opisuje osobno wpis o tym, jak zaplanować instalacje w stołach z mediami.
Co przygotować przed rozmową z producentem mebli?#
Przed rozmową z producentem mebli przygotowuje się rzut sali, liczbę osób i listę tego, co stanie na blatach. Według FAQ Renggli do wyceny wystarczy rzut pomieszczenia albo jego wymiary, lista stanowisk i informacja o mediach.
Zmierz salę albo przygotuj rzut
Zaznacz drzwi, okna, filary i miejsca, z których wychodzą instalacje.
Policz osoby pracujące jednocześnie
Od tej liczby zależą metraż na osobę i drogi ewakuacyjne.
Spisz stanowiska i procedury
Zaznacz, które prace wymagają zespołu przy jednym stole, a które stałego miejsca przy ścianie.
Wypisz aparaturę z wymiarami, masą i przyłączami
Od urządzeń zależą rozstaw stanowisk i nośność stelaży.
Opisz media przy każdym stanowisku
Wodę, kanalizację, gaz, prąd i wentylację, a w razie potrzeby sprężone powietrze i próżnię.
Dołącz listę odczynników
Od niej zależy materiał blatu, np. ceramika monolityczna albo żywica epoksydowa do stężonych kwasów.
Zapisz plany zmian w sali
Częste zmiany układu przemawiają za szafkami mobilnymi i mediami, które da się przenieść.
Jak to rozwiązuje Renggli#
Stoły wyspowe i przyścienne produkujemy w modułowych systemach RL, na wymiar pomieszczenia. Wyspę w systemie RL1 budujemy na stałych szafkach na cokole (zamkniętej podstawie przy podłodze), z nadstawkami i przyłączami mediów na blacie, do laboratoriów o ściśle określonym procesie. Gdy układ ma się zmieniać, proponujemy szafki mobilne pod stelażem (stalową ramą nośną stołu) albo szafki podwieszane z prześwitem nad podłogą. Układ mebli i wizualizację przygotowujemy przed wyceną.
W laboratorium farmaceutycznym o czterech pomieszczeniach meble z systemu RL zaprojektowaliśmy pod układ tych sal.
Najczęstsze pytania#
Wyspa dwustronna przyjmuje stanowiska po obu stronach stołu, więc liczba osób zależy od jej długości i miejsca w sali. Gdy między blatami pracuje więcej niż cztery osoby, niemiecka „DGUV Information 213-850” (otwiera się w nowej karcie) zaleca większy odstęp niż przy dwóch do czterech osobach. CIOP-PIB w zaleceniach o powierzchni i kubaturze pomieszczeń (otwiera się w nowej karcie) zaleca, by na każdego pracownika przypadało co najmniej 2 m² wolnej podłogi i 13 m³ wolnej objętości pomieszczenia.
Media do wyspy można doprowadzić z sufitu: w systemie RL7 instalacja podsufitowa zasila meble przez mobilne kanały. Kanały przestawia się razem z meblami, gdy zmienia się układ sali.
Tak, gdy szafki i media są mobilne: w systemach RL z szafkami na kółkach szafki przestawia się pod stelażem, a w RL7 przestawne są też meble i kanały mediów. System RL1 ma szafki stałe na cokole i pasuje do laboratoriów o ściśle określonym procesie.
Cena zależy od metrażu i klasy odporności chemicznej blatu, a do wyceny potrzebne są też informacje o mediach. Renggli przygotowuje układ mebli i wizualizację przed wyceną, na podstawie rzutu, listy stanowisk i mediów.