Dygestorium z filtrem węglowym czy wyciągowe?

Dygestorium z filtrem węglowym (bezwyciągowe) zatrzymuje szkodliwe pary w filtrze i pracuje bez podłączenia do instalacji wentylacyjnej. Dygestorium wyciągowe łączy się z wentylacją budynku. Wersję z filtrem wybiera się tam, gdzie trudno poprowadzić kanał, a filtr pasuje do odczynników stanowiska. Oba typy są w ofercie dygestoriów laboratoryjnych Renggli.

Czym różni się dygestorium z filtrem węglowym od wyciągowego?#

Dygestorium z filtrem węglowym oddaje oczyszczone powietrze do pomieszczenia, a dygestorium wyciągowe wyrzuca powietrze z oparami kanałem poza budynek. Zadanie mają to samo: według materiałów CIOP-PIB o zagrożeniach chemicznych w pracowniach konserwacji malarstwa (otwiera się w nowej karcie) dygestoria chronią pracownika przed szkodliwymi parami i gazami wydzielającymi się podczas pracy.

W dygestorium bezwyciągowym opary trafiają na filtr, zwykle węglowy, który je pochłania. Wytyczne brytyjskiego Uniwersytetu Cambridge (otwiera się w nowej karcie) podkreślają, że od tego pochłaniania zależy ochrona operatora. W dygestorium wyciągowym opary odprowadza instalacja wentylacyjna, więc ochrona zależy od wydajności wyciągu.

Czy dygestorium z filtrem węglowym wymaga podłączenia do wentylacji?#

Dygestorium z filtrem węglowym pracuje bez podłączenia do instalacji wentylacyjnej, więc stawia się je tam, gdzie jest potrzebne. Sprawdza się w budynkach, w których montaż dygestorium wyciągowego jest niemożliwy albo nieuzasadniony ekonomicznie. Instalacja trwa krócej, a stanowisko można później przenieść.

Dygestorium wyciągowe potrzebuje kanału i wydajnego wyciągu. Strumień powietrza zależy od pola otwarcia otworu roboczego komory (otworu zamykanego przesuwaną szybą) i prędkości powietrza w tym otworze. Instalację uwzględnia się w projekcie wentylacji, żeby zachować bilans powietrza w pomieszczeniu. Według pytań i odpowiedzi Renggli podłączenie jednego dygestorium do centralnej wentylacji projektuje się na 400 do 1200 m³/h.

Pomieszczenie z dygestorium z filtrem dalej potrzebuje wentylacji ogólnej. Materiały CIOP-PIB o pracowniach konserwacji malarstwa (otwiera się w nowej karcie) zalecają, by odciągi miejscowe wspierała wentylacja ogólna. Wymiana powietrza ma utrzymać stężenia poniżej NDS (najwyższych dopuszczalnych stężeń).

Jakie substancje można stosować w dygestorium z filtrem węglowym?#

W dygestorium z filtrem węglowym pracuje się z substancjami, do których dobrano filtr, w znanym albo przewidywanym stężeniu. Gdy po ocenie ryzyka dygestorium z filtrem jest jedyną praktycznie możliwą opcją, wytyczne brytyjskiego Uniwersytetu Cambridge (otwiera się w nowej karcie) wymagają, by filtr był odpowiedni do stosowanej substancji w znanym lub przewidywanym stężeniu, i każą potwierdzić jego przydatność u producenta filtra.

LabAirTec green zatrzymuje opary kwasów, rozpuszczalników i zasad jednym filtrem, a urządzenie pracuje z większością powszechnie stosowanych chemikaliów. Przy mieszaninach chemikaliów norma EN 17242 podaje wskazówki, jak postępować, według karty normy w szwedzkim katalogu SIS (otwiera się w nowej karcie).

Dygestorium wyciągowe wybiera się, gdy opary trzeba wyprowadzić z budynku, bo dygestorium z filtrem oddaje powietrze do pomieszczenia.

Do stref zagrożonych wybuchem Renggli proponuje dygestoria przeciwwybuchowe (Ex). Do pracy, przy której przedostanie się oparów przez zużyty filtr (przebicie filtra) groziłoby bezpośrednio życiu lub zdrowiu, wytyczne Uniwersytetu Cambridge (otwiera się w nowej karcie) zabraniają stosować dygestorium recyrkulacyjne, czyli z filtrem. W materiałach o pracowniach konserwacji malarstwa (otwiera się w nowej karcie) CIOP-PIB wskazuje dygestorium, w którym pary są odprowadzane na zewnątrz.

Jak często wymienia się filtr węglowy i skąd wiadomo, że jest zużyty?#

Filtr węglowy wymienia się regularnie, zgodnie ze wskazaniami czujników nasycenia. Wytyczne Uniwersytetu Cambridge (otwiera się w nowej karcie) opisują, że węgiel z czasem się nasyca i wtedy substancja przechodzi do pomieszczenia. Dlatego zalecają czujniki ostrzegające o zbliżającym się zużyciu filtra, a bez nich częstą wymianę filtrów.

Ponieważ takie urządzenie może zawieść bez ostrzeżenia, a awarii nie da się przewidzieć, te same wytyczne wymagają, by stosowane dygestorium z filtrem miało stałą rygorystyczną umowę serwisową i było stale poddawane przeglądowi. LabAirTec green rozpoznaje obecność filtra i odróżnia filtr nowy od zużytego. Wykrywa opary rozpuszczalników i kwasów, a administrator sprawdza stan dygestorium zdalnie, bez jego wyłączania.

Przegląd dygestorium z filtrem węglowym obejmuje kontrolę i wymianę filtrów węglowych lub HEPA. W dygestorium wyciągowym przegląd obejmuje kalibrację czujników prędkości powietrza w otworze roboczym komory.

Jakie normy dotyczą dygestoriów wyciągowych i bezwyciągowych?#

Dygestoria wyciągowe opisuje seria PN-EN 14175, a dygestoria bezwyciągowe od 2025 roku norma EN 17242, która nazywa je dygestoriami recyrkulacyjnymi z filtracją. Część PN-EN 14175-2:2006 określa wymagania bezpieczeństwa i sprawności działania dygestorium, według karty normy w katalogu PKN (otwiera się w nowej karcie).

EN 17242:2025 dotyczy dygestoriów, które oczyszczają powietrze filtrem i zwracają je do pomieszczenia. Według karty normy w katalogu SIS (otwiera się w nowej karcie) określa wymagania projektowe i wykonawcze oraz procedury badań typu i badań na miejscu. Dla dygestoriów wyciągowych karta odsyła do serii EN 14175, a przepisy lokalne mogą ograniczać zakres użycia dygestoriów bezwyciągowych.

Bezpieczeństwo mebli i dygestoriów sprawdza norma, a nie deklaracja producenta, jak stoi na stronie Nasza firma. Dygestoria wyciągowe LabAirTec spełniają PN-EN 14175:2006, a przed oddaniem do użytku przechodzą test szczelności gazem znacznikowym SF₆.

Na co zwrócić uwagę przy zamówieniu dygestorium?#

Zamówienie zaczyna się od listy odczynników i warunków w pomieszczeniu, bo od nich zależy wybór typu. Lista kontrolna:

• Spisz odczynniki stanowiska ze stężeniami i ilościami.
• Sprawdź, czy w budynku da się poprowadzić kanał wyciągowy i jak wygląda wentylacja pomieszczenia.
• Przy dygestorium z filtrem poproś o potwierdzenie, że filtr pasuje do listy odczynników i stężeń.
• Wymagaj systemu kontroli filtra (obecność, filtr nowy albo zużyty) i detekcji oparów.
• Przy dygestorium wyciągowym wymagaj zgodności z PN-EN 14175:2006, atestu albo certyfikatu PZH i oznaczenia CE.
• Zaplanuj przeglądy i wymianę filtrów razem z zakupem.

Jak to rozwiązuje Renggli#

Produkujemy oba typy dygestoriów LabAirTec. Dygestoria wyciągowe budujemy na kolejnych poziomach zabezpieczeń przepływu powietrza (piramida bezpieczeństwa S1 do S4), od wersji standardowej po wersję z aktywnym wlotem powietrza. Komorę dopasowujemy do aparatury i pomieszczenia. Dygestorium bezwyciągowe LabAirTec green uruchamia się kartą RFID, a jego oprogramowanie pozwala zarządzać całą siecią dygestoriów.

Do doboru wystarczy rzut pomieszczenia, lista stanowisk i informacja o mediach, w tym o wentylacji. W laboratoriach inwestycji BART pod Warszawą dygestorium stoi w jednym układzie z zabudową meblową, którą wykonaliśmy.