Stół laboratoryjny ze stali nierdzewnej: jak go dobrać
Stół laboratoryjny ze stali nierdzewnej sprawdza się przy pracy na mokro i częstym myciu. Jak wybrać gatunek stali, czym myć blat i co podać w zapytaniu?

Opublikowano: Czas czytania: 7 min czytania
Spis treści
Stół laboratoryjny ze stali nierdzewnej wybiera się tam, gdzie blat jest często mokry, myty i dezynfekowany: w laboratoriach mokrych, medycznych i mikrobiologicznych. O doborze decyduje lista odczynników i środków dezynfekcyjnych stanowiska, bo od niej zależy gatunek stali. Taki stół jest częścią systemu mebli laboratoryjnych z szafkami i mediami.
Do jakich prac nadaje się stół laboratoryjny ze stali nierdzewnej?#
Stół ze stali nierdzewnej nadaje się do prac, przy których liczy się higiena i częste mycie blatu. Nasze FAQ wymienia tu laboratoria mokre, medyczne i mikrobiologiczne. To stanowiska, na których stoi woda, a blat czyści się po każdej serii pracy.
W pracowniach mikrobiologicznych i diagnostycznych liczy się też łatwe sprzątanie pod stołem. Dlatego często wybiera się system z szafkami podwieszonymi RL5, który zostawia prześwit nad podłogą.
Do pracy ze stężonymi kwasami i rozpuszczalnikami dobiera się ceramikę monolityczną albo żywicę epoksydową, a do kwasu fluorowodorowego polipropylen. Wszystkie te materiały są w ofercie blatów laboratoryjnych, więc w jednej pracowni stół stalowy może stać obok stołu z ceramiką monolityczną.
Jakie wymagania higieniczne dotyczą blatu w laboratorium?#
Blat w laboratorium powinien być nieprzepuszczalny dla wody i łatwy do mycia. W Polsce mówi o tym rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych w środowisku pracy (otwiera się w nowej karcie), ogłoszone w tekście jednolitym w 2026 roku.
Rozporządzenie ma tabelę środków hermetyczności (środków, które zatrzymują czynniki biologiczne w miejscu pracy). Wymienia w niej powierzchnie nieprzepuszczalne dla wody i łatwo zmywalne oraz powierzchnie odporne na kwasy, zasady, rozpuszczalniki i środki dezynfekcyjne. W tabeli określenie „zalecane” oznacza, że środki powinny być stosowane, o ile wyniki oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w § 5 i § 6 niniejszego rozporządzenia, nie wskazują inaczej.
Wytyczne międzynarodowe mówią to samo. Podręcznik bezpieczeństwa biologicznego WHO (otwiera się w nowej karcie) wymaga blatów nieprzepuszczalnych dla wody i odpornych na środki dezynfekcyjne, kwasy, zasady, rozpuszczalniki organiczne i umiarkowane ciepło. Podręcznik WHO wymaga też, by meble laboratoryjne były dobrane do prac, które się przy nich wykonuje.
W pomieszczeniach czystych wytyczne GMP UE dla produktów sterylnych (otwiera się w nowej karcie) zalecają powierzchnie gładkie, nieprzepuszczalne i bez pęknięć. Materiały mają znosić wielokrotne mycie, dezynfekcję i środki sporobójcze, a zakamarków trudnych do umycia ma nie być.
Jaki gatunek stali nierdzewnej wybrać do laboratorium?#
Gatunek stali dobiera się do tego, co trafia na blat, a przy roztworach z chlorkami liczy się dodatek molibdenu. Gatunki stali odpornych na korozję zestawia PN-EN 10088-1:2024-06 (otwiera się w nowej karcie) („Stale odporne na korozję. Wykaz stali odpornych na korozję”).
Karta gatunku Aperam 304 (otwiera się w nowej karcie) opisuje go jako dobrze dostosowany do wody słodkiej oraz atmosfery miejskiej i wiejskiej. Według karty gatunku Aperam 316L (otwiera się w nowej karcie) ten gatunek dobrze znosi środowisko z chlorkami, także pod kątem korozji wżerowej (punktowych ubytków) i szczelinowej.
Molibden i nikiel spowalniają rozwój korozji wżerowej i szczelinowej. Karta 316L (otwiera się w nowej karcie) wymienia też zastosowania w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym.
| Gatunek | Molibden | Co podaje karta producenta stali |
|---|---|---|
| 304 (otwiera się w nowej karcie) | bez dodatku | dobra praca w wodzie słodkiej i w atmosferze miejskiej |
| 316L (otwiera się w nowej karcie) | z dodatkiem | bardzo dobra odporność w środowisku z chlorkami, na korozję wżerową i szczelinową |
Przy blacie ze spawanymi elementami liczy się też obróbka spoin. Według karty 316L (otwiera się w nowej karcie) spoiny trzeba oczyścić mechanicznie lub chemicznie i spasywować, żeby przywrócić pełną odporność stali na korozję.
Jakie odczynniki znosi blat ze stali nierdzewnej?#
Blat ze stali nierdzewnej dobrze znosi wodę i częste mycie, a karta gatunku 304 (otwiera się w nowej karcie) podaje też odporność na kwas mrówkowy i mlekowy w temperaturze pokojowej. O reszcie decyduje lista odczynników stanowiska, dlatego blat dobiera się do tej listy, a nie do samej nazwy materiału.
Najwięcej uwagi wymagają chlorki, bo przy nich ma znaczenie gatunek z molibdenem. Kwasu solnego nie używa się do mycia stali: karta mycia stali nierdzewnej Uginox (otwiera się w nowej karcie) wprost go zakazuje. Ta sama karta każe unikać środków chlorowanych i wybielaczy.
Każdy materiał blatu z oferty ma swoje zadania, więc stanowiska jednej pracowni mogą mieć różne blaty:
| Materiał blatu | Gdzie się sprawdza |
|---|---|
| Stal nierdzewna | higiena i częste mycie: laboratoria mokre, medyczne i mikrobiologiczne |
| Ceramika monolityczna | stężone kwasy i wysoka temperatura |
| Żywica epoksydowa | stężone kwasy i rozpuszczalniki |
| Polipropylen | kwasy i zasady, także kwas fluorowodorowy |
| Laminat HPL | lżejsze zadania, blat o mniejszej masie niż ceramika |
Jak czyścić i dezynfekować stół ze stali nierdzewnej?#
Blat ze stali czyści się po każdej serii pracy miękką ściereczką z łagodnym, neutralnym detergentem, a potem spłukuje czystą wodą. Według karty Uginox brud i plamy obniżają odporność stali na korozję, więc trzeba je regularnie usuwać. Każdy środek myjący spłukuje się do końca.
Przy myciu i dezynfekcji stali unikaj:
- środków z chlorem, wybielaczy i wosków;
- gorącego roztworu podchlorynu sodu (wody Javel), także rozcieńczonego;
- kwasu solnego;
- ściernych padów i proszków, nawet drobnych.
Środek dezynfekcyjny dobiera się więc bez chloru i po czasie działania spłukuje wodą. Rozlanego stężonego kwasu nie wyciera się na sucho: najpierw neutralizator, potem spłukanie wodą demineralizowaną.
Jak dopasować stół ze stali nierdzewnej do aparatury i układu pracowni?#
Stół dopasowuje się do aparatury, pozycji pracy i mediów, zanim wybierze się materiał blatu. Według wytycznych CDC BMBL (otwiera się w nowej karcie) meble laboratoryjne powinny przenosić przewidywane obciążenia. Dlatego masę urządzeń podaje się już w zapytaniu: cięższa aparatura wymaga wzmocnień stelaża.
Wysokość blatu ustala się osobno dla pracy siedzącej i stojącej. Waga analityczna stoi na osobnym stole wagowym, w którym blat roboczy jest oddzielony od podstawy pod wagę.
Stół przyścienny prowadzi media przy ścianie i zajmuje mniej miejsca niż wyspowy. Stół wyspowy daje dostęp z dwóch stron i potrzebuje mediów doprowadzonych z podłogi albo sufitu.
Stół ze stali nierdzewnej często łączy się ze zlewem laboratoryjnym ze stali nierdzewnej. Blat i komora tworzą wtedy jedno stanowisko do pracy na mokro.
Na co zwrócić uwagę przy zamówieniu stołu ze stali nierdzewnej?#
Stal nierdzewna to jeden z materiałów odpornych chemicznie, które wymieniamy na stronie Nasza firma, a blat dobieramy do tego, co dzieje się na stanowisku pracy. Stoły produkujemy na stalowych stelażach malowanych proszkowo, w modułowych systemach RL albo jako projekt RL Indywidual. Projekt mebli z rysunkami technicznymi przygotowujemy bezpłatnie przy zamówieniu, a montaż kończymy protokołem zdawczo-odbiorczym.
Do zapytania przygotuj:
- listę odczynników i środków dezynfekcyjnych stanowiska ze stężeniami;
- informację, czy na blacie pojawiają się roztwory z chlorkami;
- listę aparatury z masą i wymiarami;
- pozycję pracy: siedzącą albo stojącą;
- media: wodę, kanalizację, gaz, prąd i wentylację;
- rzut pomieszczenia albo jego wymiary.
Najczęstsze pytania#
Wagę analityczną stawia się na osobnym stole wagowym, w którym blat roboczy jest oddzielony od podstawy pod wagę. Dzięki temu oparcie się o blat nie przenosi drgań na wagę.
Stół laboratoryjny projektuje się pod pracę z odczynnikami: blat dobiera się do odczynników i środków dezynfekcyjnych pracowni, a stół często ma nadstawkę (ramę nad blatem z gniazdami i zaworami mediów). Norma PN-EN 13150:2020-07 (otwiera się w nowej karcie) dotyczy stołów roboczych, ruchomych stołów roboczych i półek stołów roboczych przeznaczonych do użytkowania w instytucjach edukacyjnych i podobnych laboratoriach.
Tak, stół buduje się razem z nadstawką, w której biegną gniazda i zawory gazów, wody i próżni, a komorę do mycia montuje się w ciągu stołów. W naszym modułowym systemie RL7 media płyną z instalacji podsufitowej, więc stanowiska da się później przesunąć.
Cenę liczy się dla konkretnego pomieszczenia, bo zależy od systemu, materiału blatu, długości zabudowy, liczby stanowisk i mediów. Wycenę przygotowujemy po projekcie układu, na podstawie rzutu pomieszczenia i listy stanowisk.