Przejdź do treści
Baza wiedzy

Słownik pojęć: wyposażenie laboratorium

Krótkie definicje pojęć, które pojawiają się przy planowaniu i zakupie wyposażenia laboratorium, od dygestorium i prędkości czołowej po blaty, armaturę i szafy na chemikalia. Przy każdym haśle jest odnośnik do artykułu, który omawia temat szerzej, a przy hasłach z normą jej oznaczenie, zwykle w polskiej wersji PN-EN.

A

Akredytacja laboratorium
Inne nazwy: akredytacja ISO/IEC 17025, akredytacja PCA
Akredytacja laboratorium to formalne potwierdzenie przez krajową jednostkę akredytującą, w Polsce Polskie Centrum Akredytacji, że laboratorium badawcze lub wzorcujące spełnia wymagania PN-EN ISO/IEC 17025. Norma dotyczy kompetencji i sposobu pracy laboratorium, a wyposażenie ma na nią wpływ pośredni, np. przez warunki środowiskowe przy pomiarach.
Norma: PN-EN ISO/IEC 17025
Więcej: Normy ISO dla laboratoriów - jak wyposażenie wpływa na certyfikację?
Armatura laboratoryjna
Inne nazwy: baterie laboratoryjne, zawory laboratoryjne, punkty poboru mediów
Armatura laboratoryjna to baterie, zawory i punkty poboru wody, gazów technicznych, sprężonego powietrza i próżni, montowane na blatach, mostach mediowych i w dygestoriach. Od armatury sanitarnej różni się oznaczeniem mediów według PN-EN 13792 i wykonaniem dostosowanym do medium, np. do wody demineralizowanej lub gazów o wysokiej czystości.
Norma: PN-EN 13792
Więcej: Armatura laboratoryjna - rodzaje zaworów, gazów i mediów w wyposażeniu laboratorium

B

Badanie na miejscu instalacji
Inne nazwy: badanie odbiorcze dygestorium, pomiary dygestorium na miejscu
Badanie na miejscu instalacji to sprawdzenie zamontowanego dygestorium według PN-EN 14175-4, które pokazuje, czy przy rzeczywistej wentylacji pomieszczenia działa ono tak jak w badaniu typu. Wykonuje się je przy odbiorze, a potem okresowo, z częstotliwością wynikającą z oceny ryzyka i instrukcji producenta.
Norma: PN-EN 14175-4
Więcej: Konserwacja i przeglądy dygestoriów - jak utrzymać sprawność i bezpieczeństwo?
Badanie typu
Inne nazwy: badanie typu dygestorium, test typu
Badanie typu to seria testów jednego dygestorium w laboratorium badawczym według PN-EN 14175-3, a jego wynik dotyczy całego modelu w tej samej konstrukcji. Obejmuje m.in. skuteczność zatrzymywania oparów w płaszczyźnie wewnętrznej i zewnętrznej, odporność tej skuteczności na zakłócenia, wymianę powietrza we wnętrzu i spadek ciśnienia.
Norma: PN-EN 14175-3
Więcej: Normy mebli laboratoryjnych i certyfikaty dygestoriów

C

Ceramika monolityczna
Inne nazwy: blat ceramiczny, ceramika techniczna
Ceramika monolityczna to materiał blatów i zlewów wypalany jako jedna bryła, o jednolitej strukturze w całej grubości i ze szkliwioną powierzchnią. Dobrze znosi wysoką temperaturę i większość chemikaliów, ale jest ciężka, może pęknąć od uderzenia, a kwas fluorowodorowy i gorące stężone ługi niszczą szkliwo.
Więcej: Blat ceramiczny vs. laminat HPL - porównanie pod kątem odporności chemicznej
Ciecze łatwopalne
Inne nazwy: ciecze palne, substancje łatwopalne
Ciecze łatwopalne to według rozporządzenia CLP ciecze o temperaturze zapłonu nie wyższej niż 60 °C, podzielone na trzy kategorie oznaczane zwrotami H224, H225 i H226. Od kategorii i ilości zależą wymagania przechowywania, np. szafa bezpieczeństwa w pomieszczeniu pracy.
Więcej: Szafa na materiały łatwopalne: który typ wybrać?

D

Dobra Praktyka Wytwarzania (GMP)
Inne nazwy: GMP, Good Manufacturing Practice
Dobra Praktyka Wytwarzania (GMP) to zbiór wymagań dla wytwarzania produktów leczniczych, który ma zapewnić ich stałą jakość. W UE opisują go wytyczne EudraLex tom 4, w Polsce rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania, a dla wyposażenia oznacza to m.in. powierzchnie łatwe do czyszczenia, materiały odporne na środki dezynfekcyjne i meble dobrane do klas czystości pomieszczeń.
Więcej: Wyposażenie laboratorium farmaceutycznego - wymagania GMP i dobór mebli
Dygestorium
Inne nazwy: digestorium, wyciąg laboratoryjny, komora wyciągowa
Dygestorium to laboratoryjna komora z ruchomą szybą, z której wnętrza powietrze jest stale odciągane, żeby opary i aerozole nie trafiały do strefy oddychania osoby pracującej. Wymagania i metody badań opisuje seria norm PN-EN 14175.
Norma: PN-EN 14175
Więcej: Co to jest dygestorium laboratoryjne i do czego służy?
Dygestorium bezwyciągowe
Inne nazwy: dygestorium filtracyjne, dygestorium bezkanałowe, dygestorium recyrkulacyjne
Dygestorium bezwyciągowe oczyszcza odciągane powietrze w filtrach, najczęściej węglowych, i zwraca je do pomieszczenia, więc nie wymaga kanału wywiewnego. Nadaje się do pracy ze znaną listą substancji, które dobrany filtr zatrzymuje; wymagania dla takich urządzeń opisuje norma EN 17242, a dla dygestoriów wyciągowych seria PN-EN 14175.
Norma: EN 17242
Więcej: Dygestorium z filtrem węglowym czy wyciągowe?
Dygestorium do kwasu nadchlorowego
Inne nazwy: dygestorium z instalacją zraszającą
Dygestorium do kwasu nadchlorowego ma instalację zraszającą wnętrze i kanał wywiewny oraz jest wykonane z materiałów odpornych na kwas, bez elementów organicznych, na których mogłyby osadzać się nadchlorany. Takie osady mogą wybuchnąć przy uderzeniu lub ogrzaniu, dlatego roztwarzania z gorącym kwasem nadchlorowym nie prowadzi się w zwykłym dygestorium.
Więcej: Dygestorium do kwasu nadchlorowego - specjalne wymagania konstrukcyjne
Dygestorium wyciągowe
Inne nazwy: dygestorium kanałowe
Dygestorium wyciągowe to dygestorium podłączone kanałem do instalacji wywiewnej, która wyrzuca zanieczyszczone powietrze poza budynek. Wentylator, kanały i dopływ powietrza uzupełniającego projektuje się razem z budynkiem, bo dygestorium działa tak jak w badaniu typu tylko przy strumieniu powietrza podanym przez producenta.
Więcej: Laboratoryjne dygestorium wyciągowe

E

Ergonomia stanowiska laboratoryjnego
Inne nazwy: ergonomia w laboratorium, ergonomia pracy laboratoryjnej
Ergonomia stanowiska laboratoryjnego to dopasowanie wysokości blatu i siedziska, zasięgu rąk, oświetlenia i rozmieszczenia sprzętu do osoby i pracy, żeby ograniczyć wymuszone pozycje i powtarzalne przeciążenia. Wysokość blatu zależy od tego, czy pracuje się na siedząco, czy na stojąco, a wymiary stołów laboratoryjnych opisuje PN-EN 13150.
Norma: PN-EN 13150
Więcej: Aranżacja stanowiska pracy w laboratorium - ergonomia i organizacja przestrzeni

F

Filtr węglowy
Inne nazwy: filtr z węglem aktywnym, filtr sorpcyjny
Filtr węglowy to wkład z węglem aktywnym, który zatrzymuje opary, głównie związków organicznych, przez adsorpcję na powierzchni węgla. Rodzaj węgla dobiera się do używanych substancji, a nasycony filtr trzeba wymienić, dlatego dygestorium filtracyjne wymaga listy chemikaliów i kontroli nasycenia.
Więcej: Dygestorium z filtrem węglowym czy wyciągowe?

G

Gabinet zabiegowy
Inne nazwy: pokój zabiegowy, punkt zabiegowy
Gabinet zabiegowy to pomieszczenie podmiotu leczniczego, w którym wykonuje się iniekcje, opatrunki, pobrania i drobne zabiegi, zwykle z umywalką, blatem do przygotowania leków i miejscem na odpady medyczne. Wymagania dla takich pomieszczeń podaje rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 marca 2019 r. w sprawie pomieszczeń i urządzeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą.
Więcej: Wyposażenie gabinetu zabiegowego krok po kroku - meble, materiały i certyfikaty
Gazy techniczne
Inne nazwy: gazy laboratoryjne, gazy specjalne, instalacja gazów technicznych
Gazy techniczne to gazy używane w laboratorium do zasilania aparatury i procesów, np. azot, argon, hel, wodór, tlen, dwutlenek węgla i sprężone powietrze, doprowadzane z butli albo z instalacji centralnej. Instalacja obejmuje źródło gazu, reduktory, rurociągi i punkty poboru, a jej projekt uwzględnia palność, właściwości utleniające i toksyczność każdego gazu.
Więcej: Instalacje gazów technicznych - projektowanie, montaż i normy

K

Kolory butli gazowych
Inne nazwy: oznaczenie barwne butli, barwy butli gazowych
Kolory butli gazowych to oznaczenie barwą czaszy, czyli górnej części butli, które według PN-EN 1089-3 wskazuje główne zagrożenie gazu: palny, utleniający, obojętny albo toksyczny lub żrący. Kilka popularnych gazów ma własny kolor czaszy, np. tlen biały, ale gaz identyfikuje dopiero etykieta na butli.
Norma: PN-EN 1089-3
Więcej: Kolory butli gazowych: co oznaczają i jak je rozpoznać?
Komora laminarna
Inne nazwy: komora z przepływem laminarnym, stół laminarny
Komora laminarna to stanowisko, w którym powietrze oczyszczone filtrem HEPA płynie równym strumieniem nad blatem i chroni próbkę przed zanieczyszczeniem z otoczenia. Nie chroni osoby pracującej: do czynników biologicznych służy komora bezpieczeństwa mikrobiologicznego według PN-EN 12469, a do oparów chemicznych dygestorium.
Więcej: Komora laminarna - czym jest, jak działa i gdzie się ją stosuje?
Konglomerat kwarcowy
Inne nazwy: konglomerat kwarcowo-granitowy, kompozyt kwarcowy
Konglomerat kwarcowy to materiał blatów z kruszywa kwarcowego związanego żywicą, prasowany w płyty o twardej i nienasiąkliwej powierzchni. Jest odporny na zarysowania i wiele odczynników, ale odporność na konkretne chemikalia i temperaturę zależy od użytej żywicy, więc sprawdza się ją w tabeli producenta.
Więcej: Blaty laboratoryjne w praktyce: Przegląd materiałów i ich odporności chemicznej
Krotność wymian powietrza
Inne nazwy: wymiany powietrza na godzinę, krotność wymian
Krotność wymian powietrza to liczba, która mówi, ile razy w ciągu godziny wentylacja wymienia całe powietrze w pomieszczeniu: strumień powietrza w m³/h dzielony przez kubaturę w m³. W laboratorium wynika z wywiewu potrzebnego dygestoriom i szafom wentylowanym, z wymagań higienicznych i z zysków ciepła, a ustala ją projekt wentylacji.
Więcej: Dlaczego wentylacja w laboratorium jest kluczowa dla bezpieczeństwa personelu?
Kryteria oceny ofert
Inne nazwy: kryteria pozacenowe, kryteria w przetargu
Kryteria oceny ofert to zasady, według których zamawiający w przetargu porównuje oferty i wybiera najkorzystniejszą; poza ceną mogą to być np. termin, gwarancja, parametry techniczne albo koszty eksploatacji. W Polsce reguluje je art. 242 ustawy Prawo zamówień publicznych, a kryteria i ich wagi muszą być podane w dokumentach zamówienia.
Więcej: Przetarg na meble laboratoryjne: co punktować poza ceną
Krzesło do cleanroomu
Inne nazwy: krzesło do pomieszczeń czystych, krzesło do clean roomu
Krzesło do cleanroomu to krzesło zbudowane tak, żeby jak najmniej pyliło: ma gładkie, szczelne powierzchnie, osłonięte mechanizmy i materiały, z których nie odrywają się cząstki. Dobiera się je do klasy czystości pomieszczenia według PN-EN ISO 14644-1, a w strefach z elektroniką także do ochrony przed wyładowaniami elektrostatycznymi (PN-EN 61340-5-1).
Norma: PN-EN ISO 14644-1
Więcej: Jak wybrać krzesło do cleanroomu i spełnić normy czystości

L

Laminat HPL
Inne nazwy: HPL, laminat wysokociśnieniowy, blat laminowany
Laminat HPL (high pressure laminate) to płyta lub okładzina z warstw papieru przesyconych żywicami, prasowana pod wysokim ciśnieniem, a jego wymagania i badania opisuje PN-EN 438. W laboratorium sprawdza się przy pracy na sucho i z łagodnymi odczynnikami, a o odporności chemicznej decyduje rodzaj warstwy wierzchniej, nie sama nazwa HPL.
Norma: PN-EN 438
Więcej: Blat ceramiczny vs. laminat HPL - porównanie pod kątem odporności chemicznej

M

Meble modułowe
Inne nazwy: modułowe meble laboratoryjne, meble laboratoryjne modułowe
Meble modułowe to meble laboratoryjne zbudowane z powtarzalnych modułów o stałych wymiarach, które można dodać, przestawić lub wymienić bez przebudowy całego stanowiska. Często łączy się je z szafkami jezdnymi i mediami doprowadzanymi z góry, żeby układ laboratorium mógł zmieniać się razem z pracą.
Więcej: Modułowe meble laboratoryjne - elastyczność i adaptacja przestrzeni badawczej
Most mediowy
Inne nazwy: kolumna mediowa, rama mediowa, sufit mediowy
Most mediowy to konstrukcja nad stołem lub obok niego, w której prowadzi się instalacje, takie jak zasilanie, gazy, woda i sieć, i wyprowadza je do punktów poboru przy stanowisku. Kolumna mediowa pełni tę samą funkcję jako pionowy słup; oba rozwiązania pozwalają przestawiać stoły bez kucia posadzki.
Więcej: Stoły z instalacjami

N

Neutralizator ścieków
Inne nazwy: neutralizacja ścieków laboratoryjnych, stacja neutralizacji
Neutralizator ścieków to urządzenie, które przed zrzutem do kanalizacji doprowadza pH ścieków z laboratorium do dopuszczalnej wartości, dozując kwas lub zasadę albo przepuszczając ścieki przez złoże. Wymagania wynikają z warunków przyłączenia wydanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i z przepisów o ściekach przemysłowych.
Więcej: Neutralizator ścieków laboratoryjnych: jak dobrać i spełnić wymogi

O

Odporność chemiczna
Inne nazwy: odporność na chemikalia, tabela odporności chemicznej
Odporność chemiczna to zdolność powierzchni do kontaktu z odczynnikiem przez określony czas bez trwałych zmian, takich jak przebarwienie, utrata połysku, pęcznienie czy pęknięcia. Producenci podają ją w tabelach z listą odczynników, czasem kontaktu i oceną skutków, a materiały da się uczciwie porównać tylko wtedy, gdy tabele powstały tą samą metodą.
Więcej: Meble laboratoryjne odporne na chemikalia - jakie materiały sprawdzają się najlepiej?
Okno dygestorium
Inne nazwy: szyba przesuwna, okno przesuwne, szyba czołowa
Okno dygestorium to przesuwna szyba z przodu komory, która zmniejsza otwór roboczy i osłania twarz osoby pracującej przed rozpryskami. Bywa pionowe, poziome albo łączone, a badania według PN-EN 14175-3 wykonuje się przy określonych położeniach okna, dlatego ma znaczenie, jak wysoko się je podnosi.
Norma: PN-EN 14175-3
Więcej: Dygestorium laboratoryjne a bezpieczeństwo pracy - na co zwrócić uwagę
Oznaczenie barwne mediów
Inne nazwy: kolory armatury laboratoryjnej, oznaczenie mediów
Oznaczenie barwne mediów to system kolorów na pokrętłach i dźwigniach armatury laboratoryjnej, który pozwala odróżnić wodę, gazy, sprężone powietrze i próżnię; opisuje go PN-EN 13792. To inny system niż kolory butli gazowych z PN-EN 1089-3, więc ten sam gaz może mieć na zaworze i na butli różne barwy.
Norma: PN-EN 13792
Więcej: Jak oznaczyć media i bezpiecznie dopasować armaturę laboratoryjną

P

PN-EN 13150
Inne nazwy: EN 13150, norma stołów laboratoryjnych
PN-EN 13150 to europejska norma dla stołów laboratoryjnych, która podaje ich wymiary, wymagania bezpieczeństwa i metody badań, m.in. stateczności i wytrzymałości. Dotyczy stołów jako mebla; dygestoria opisuje seria PN-EN 14175, a szafy bezpieczeństwa PN-EN 14470.
Norma: PN-EN 13150
Więcej: Norma EN 13150: wydania i jak sprawdzić zgodność stołów
PN-EN 14470-1
Inne nazwy: EN 14470-1, norma szaf ognioodpornych
PN-EN 14470-1 to europejska norma dla szaf bezpieczeństwa na ciecze łatwopalne, która podaje wymagania konstrukcyjne i metodę badania odporności ogniowej. Dzieli szafy na typy 15, 30, 60 i 90 według liczby minut, przez które temperatura we wnętrzu w badaniu ogniowym nie przekracza dopuszczalnego wzrostu.
Norma: PN-EN 14470-1
Więcej: Szafa na materiały łatwopalne: który typ wybrać?
Polipropylen
Inne nazwy: PP, zlew polipropylenowy
Polipropylen (PP) to tworzywo termoplastyczne, z którego spawa się zlewy, wanny i wnętrza szaf na kwasy i zasady, bo dobrze znosi większość kwasów, zasad i roztworów soli. Mięknie w wysokiej temperaturze, więc nie stawia się na nim gorących naczyń, a części rozpuszczalników organicznych nie toleruje.
Więcej: Zlew laboratoryjny ceramiczny, stalowy czy żywiczny - jaki materiał wybrać?
Prędkość czołowa
Inne nazwy: prędkość wlotowa, prędkość w otworze roboczym
Prędkość czołowa to średnia prędkość powietrza wpływającego do dygestorium przez otwarte okno, mierzona w płaszczyźnie otworu w m/s. Seria PN-EN 14175 nie wyznacza jednej obowiązującej wartości: o ochronie świadczy skuteczność zatrzymywania zmierzona według PN-EN 14175-3, a prędkość czołowa to jeden z warunków tego badania.
Norma: PN-EN 14175-3
Więcej: Wydajność dygestorium - jak obliczyć właściwy przepływ powietrza?
Projekt technologiczny laboratorium
Inne nazwy: technologia laboratorium, projekt technologii
Projekt technologiczny laboratorium to opracowanie, które opisuje procesy prowadzone w laboratorium i na tej podstawie ustala układ pomieszczeń, stanowiska, wyposażenie i wymagania dla instalacji. Powstaje przed projektami branżowymi, takimi jak wentylacja, elektryka czy instalacje sanitarne, bo daje im dane wejściowe, np. liczbę dygestoriów i potrzebne media.
Więcej: Na czym polega opracowanie projektu technologicznego laboratorium?
Prysznic bezpieczeństwa i oczomyjka
Inne nazwy: natrysk bezpieczeństwa, natrysk ratunkowy, płuczka do oczu
Prysznic bezpieczeństwa i oczomyjka to urządzenia do natychmiastowego spłukania wodą ciała lub oczu po kontakcie z substancją niebezpieczną. Wymagania dla pryszniców podłączonych do sieci opisuje PN-EN 15154-1, dla oczomyjek PN-EN 15154-2, a liczbę i rozmieszczenie ustala się na podstawie oceny ryzyka.
Norma: PN-EN 15154
Więcej: Prysznice bezpieczeństwa i oczomyjki laboratoryjne - wymagania i rozmieszczenie

R

Rozporządzenie CLP i piktogramy
Inne nazwy: CLP, piktogramy GHS, oznakowanie substancji niebezpiecznych
Rozporządzenie CLP (WE) nr 1272/2008 określa w UE zasady klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin chemicznych. Zagrożenia pokazuje 9 piktogramów w czerwonej ramce w kształcie rombu, a uzupełniają je hasło ostrzegawcze oraz zwroty H i P na etykiecie i w karcie charakterystyki.
Więcej: Przechowywanie substancji niebezpiecznych w laboratorium

S

Stal nierdzewna
Inne nazwy: stal kwasoodporna, inox
Stal nierdzewna to stop żelaza z co najmniej 10,5% chromu, który tworzy na powierzchni cienką warstwę tlenków chroniącą przed korozją; gatunki opisuje PN-EN 10088. Na blatach w laboratorium i gabinecie liczy się łatwe mycie i dezynfekcja oraz odporność na temperaturę, ale chlorki i niektóre kwasy, np. solny, mogą ją korodować.
Norma: PN-EN 10088
Więcej: Blaty ze stali nierdzewnej w laboratorium - kiedy są najlepszym wyborem?
Stelaż C i stelaż H
Inne nazwy: stelaż C-kształtny, stelaż H-kształtny, rama C, rama H
Stelaż C i stelaż H to dwa sposoby podparcia blatu stołu laboratoryjnego. Stelaż C ma nogi tylko z tyłu i wysięgniki pod blatem, więc przód zostaje wolny, a stelaż H stoi na nogach z przodu i z tyłu połączonych poprzeczką. Wybór zależy od tego, czy pod blatem ma zostać miejsce na szafki jezdne i nogi siedzącej osoby, czy stanie tam stała zabudowa.
Więcej: Systemy konstrukcyjne C-kształtne i H-kształtne - analiza zastosowań oraz wpływu na funkcjonalność laboratorium
Stół antywibracyjny
Inne nazwy: stół tłumiący drgania, stół izolujący drgania
Stół antywibracyjny to stół, który oddziela urządzenie od drgań budynku dzięki masie płyty i elementom tłumiącym, np. elastomerowym lub pneumatycznym. Stawia się na nim mikroskopy, wagi o wysokiej rozdzielczości i układy optyczne, a skuteczność zależy od częstotliwości drgań, które występują w danym miejscu.
Więcej: Stół antywibracyjny: jak dobrać konstrukcję i chronić pomiar
Stół wagowy
Inne nazwy: stół pod wagę, stół do wagi analitycznej
Stół wagowy to stół pod wagę analityczną lub precyzyjną, którego płyta pomiarowa jest oddzielona od reszty konstrukcji, żeby drgania od opartych rąk czy pracy obok nie zakłócały odczytu. Płyta jest zwykle ciężka, często kamienna, i spoczywa na osobnej podstawie lub na elementach tłumiących.
Więcej: Jak wybrać stół wagowy do laboratorium? 10 parametrów, które warto sprawdzić przed zakupem
Stół wyspowy i stół przyścienny
Inne nazwy: stół centralny, wyspa laboratoryjna, stół przyścienny
Stół wyspowy stoi wolno w pomieszczeniu i jest dostępny z dwóch lub więcej stron, a stół przyścienny przylega do ściany, przy której zwykle biegną instalacje. Od układu zależy prowadzenie mediów, szerokość przejść i liczba stanowisk, które zmieszczą się w pomieszczeniu.
Więcej: Stół laboratoryjny wyspowy czy przyścienny: jak wybrać
Strefy w laboratorium
Inne nazwy: strefowanie laboratorium, strefa czysta i brudna, stopnie hermetyczności
Strefy w laboratorium to podział pomieszczeń lub ich części według rodzaju pracy i zagrożenia, np. na strefę czystą i brudną albo strefę pracy z czynnikami biologicznymi i chemicznymi, z kontrolą przejść między nimi. Przy czynnikach biologicznych podział wynika ze stopni hermetyczności 2, 3 i 4, które przepisy wdrażające dyrektywę 2000/54/WE przypisują czynnikom z grup zagrożenia 2 do 4.
Więcej: Laboratoria inżynierii biomedycznej - jak bezpiecznie zintegrować strefę badań biologicznych z obszarem testów aparatury?
Strumień powietrza wywiewanego
Inne nazwy: wydajność wyciągu, przepływ wywiewu
Strumień powietrza wywiewanego to objętość powietrza, którą instalacja odciąga z dygestorium w jednostce czasu, podawana w m³/h. Producent podaje go dla konkretnego modelu i otwarcia okna, a projektant wentylacji musi zapewnić go w budynku razem z dopływem powietrza uzupełniającego.
Więcej: Dlaczego prawidłowa wentylacja dygestorium jest tak ważna?
System mebli laboratoryjnych
Inne nazwy: meble laboratoryjne systemowe, zabudowa laboratoryjna
System mebli laboratoryjnych to zestaw pasujących do siebie elementów, takich jak stelaże, blaty, szafki, nadstawki i prowadzenie mediów, z których buduje się stanowiska o różnych wymiarach i układach. Pozwala dobudować albo przestawić stanowiska bez wymiany całego wyposażenia; wymiary i wymagania bezpieczeństwa stołów opisuje PN-EN 13150.
Norma: PN-EN 13150
Więcej: Meble laboratoryjne
Szafa bezpieczeństwa
Inne nazwy: szafa ognioodporna, szafa typ 30, szafa typ 90
Szafa bezpieczeństwa to szafa ognioodporna do przechowywania cieczy łatwopalnych w pomieszczeniu pracy, która w razie pożaru przez określony czas chroni zawartość przed zapaleniem. Typ oznacza ten czas w minutach według PN-EN 14470-1, np. typ 30 albo typ 90.
Norma: PN-EN 14470-1
Więcej: Szafa laboratoryjna: jak zinterpretować oznaczenia i wybrać klasę
Szafa na butle gazowe
Inne nazwy: szafa na butle, szafa gazowa
Szafa na butle gazowe to ognioodporna, wentylowana szafa do przechowywania i używania butli ze sprężonymi gazami w budynku, z mocowaniem butli i przepustami na przewody. PN-EN 14470-2 dzieli takie szafy na typy G15, G30, G60 i G90 według czasu odporności ogniowej w minutach.
Norma: PN-EN 14470-2
Więcej: Szafa na butle z gazami technicznymi - wymogi bezpieczeństwa i wentylacji
Szafa na kwasy i zasady
Inne nazwy: szafa na substancje żrące, szafa na chemikalia niepalne
Szafa na kwasy i zasady to szafa z wnętrzem odpornym na korozję, np. z polipropylenu, z osobnymi komorami dla kwasów i zasad i zwykle z możliwością podłączenia wywiewu. Rozdzielenie zapobiega reakcji przy wycieku, a wentylacja ogranicza korozję wywołaną oparami.
Więcej: Szafa na kwasy i zasady
Szafa wentylowana
Inne nazwy: szafa z wyciągiem, szafa na odczynniki z wentylacją
Szafa wentylowana to szafa podłączona do wywiewu, który odciąga opary wydzielające się z pojemników z chemikaliami, zanim trafią do pomieszczenia. Stosuje się ją przy substancjach lotnych, żrących lub o uciążliwym zapachu; przy cieczach łatwopalnych nie zastępuje szafy bezpieczeństwa, bo nie jest ognioodporna.
Więcej: Szafa wentylowana na chemikalia: kiedy jest potrzebna?

T

Taboret laboratoryjny
Inne nazwy: stołek laboratoryjny, hoker laboratoryjny
Taboret laboratoryjny to siedzisko bez oparcia albo z małym oparciem, z regulacją wysokości, używane przy wysokich stołach i przy aparaturze, przy której często się wstaje. Jego powierzchnię musi dać się myć i dezynfekować, a przy wysoko ustawionym siedzisku potrzebny jest podnóżek lub ring na stopy.
Więcej: Taboret laboratoryjny - kiedy sprawdza się lepiej niż krzesło?

W

Woda demineralizowana
Inne nazwy: woda dejonizowana, woda zdemineralizowana, woda oczyszczona
Woda demineralizowana to woda pozbawiona większości rozpuszczonych soli przez wymianę jonową, odwróconą osmozę lub destylację, a jej czystość ocenia się zwykle po przewodności elektrycznej. Trzy stopnie czystości wody do analiz laboratoryjnych podaje PN-EN ISO 3696, a instalację i armaturę wykonuje się z materiałów, które nie oddają do niej jonów.
Norma: PN-EN ISO 3696
Więcej: Jak wybrać i zaprojektować armaturę do wody demineralizowanej?
Wyciąg miejscowy
Inne nazwy: ramię odciągowe, ramię wyciągowe, odciąg miejscowy
Wyciąg miejscowy to ramię albo okap odciągowy, który zasysa zanieczyszczenia tuż przy źródle, np. nad aparatem lub wagą, bez zamykania stanowiska w komorze. Chroni słabiej niż dygestorium, bo nie ma obudowy ani szyby, dlatego wybiera się go przy niewielkich ilościach mało szkodliwych oparów.
Więcej: Wyciąg laboratoryjny a dygestorium - czym się różnią i co wybrać?

Z

Zlew laboratoryjny
Inne nazwy: zlewozmywak laboratoryjny, komora zlewu
Zlew laboratoryjny to komora zlewozmywakowa z materiału odpornego na odczynniki, np. ceramiki, żywicy epoksydowej, polipropylenu lub stali nierdzewnej, wpuszczona w blat albo odlana razem z nim. Dobiera się go do używanych odczynników, wielkości mytego szkła i sposobu odprowadzania ścieków, w tym ewentualnego neutralizatora.
Więcej: Zlew laboratoryjny: jak dobrać rozmiar i zaprojektować głębokość komory?
Zmienny przepływ powietrza (VAV)
Inne nazwy: VAV, regulacja zmiennego przepływu
Zmienny przepływ powietrza (VAV, ang. variable air volume) to sterowanie, które zmienia ilość powietrza odciąganego z dygestorium zależnie od położenia okna, tak żeby prędkość w otworze była stała. Przy opuszczonym oknie instalacja odciąga mniej powietrza, co obniża koszt wentylacji; dygestoria z takim sterowaniem opisuje PN-EN 14175-6.
Norma: PN-EN 14175-6
Więcej: Dlaczego prawidłowa wentylacja dygestorium jest tak ważna?

Ż

Żywica epoksydowa
Inne nazwy: blat epoksydowy, zlew epoksydowy
Żywica epoksydowa to tworzywo utwardzane chemicznie, z którego odlewa się jednolite blaty i zlewy laboratoryjne, zwykle z wypełniaczem mineralnym. Jest odporna na wiele kwasów i rozpuszczalników, a zlew można odlać razem z blatem bez łączenia; to materiał ciężki i gorzej od ceramiki znosi długie działanie wysokiej temperatury.
Więcej: Blat z żywicy epoksydowej - właściwości, odporność i pielęgnacja
Żywica fenolowa
Inne nazwy: blat fenolowy, laminat kompaktowy, płyta kompaktowa
Żywica fenolowa w meblach laboratoryjnych to płyta z warstw papieru przesyconych żywicą fenolową, prasowanych na gorąco pod wysokim ciśnieniem (laminat kompaktowy). W wersjach laboratoryjnych ma często powierzchnię utwardzaną wiązką elektronów; jest lżejsza od ceramiki i odporna na wilgoć oraz wiele chemikaliów, ale gorzej znosi wysoką temperaturę.
Więcej: Żywica fenolowa: właściwości i zastosowanie w pracowni
Newsletter

Bądź na bieżąco z Renggli

Nowe realizacje, produkty i poradniki o meblach laboratoryjnych, w jednym miejscu.

Zapisując się, zgadzasz się na otrzymywanie wiadomości od Renggli i akceptujesz politykę prywatności. Możesz zrezygnować w każdej chwili.

Zaplanujmy Twoje laboratorium

Opowiedz, co ma się dziać w pomieszczeniu. Dobierzemy meble i policzymy resztę.

Oferta w 1-5 dni, projekt mebli bezpłatny przy zamówieniu.